Welkom, welkom!

Vandaag 5 juni: de Huiskamer van de Stad in Gouda….

OudHollandseHuiskamer

Hooggeëerde bezoeker van deze regels

in huiskamer, loge, gangpad, zaal of balkon

de lichten dimmen

de woorden presenteren u de poëzie

van “even ergens te zijn”

.

En u bent er!

U bent het menigvuldig decor

van de zinnen op de planken

en u hoort

(met gedragen stem)

“het grijze scheidt u

van de verzengende zon

uw verleden scheidt u

van waar het al begon…”

.

Ademloos leest u luisterend

veracht, verwondert, vertedert

u de strofe

-deint u mee op het metrum

van het welgekozen woord

Het leven kent geen pauze

de gedachten evenmin

ongerijmd de laatste regels

van poëzie

die het leven verzint,

,

,

,

,

Do you want to lose with me?

Enkele regel uit “Good news first” van the Listener… (bij een foto van Rik Zuzu)

Losers_RikZUzu

Dear believers and future believers: We can’t keep each other in prisons. If that’s what we’re serving, that’s what we’re deserving. Yes sometimes God never talks, but then sometimes we try not to listen. Losing makes you grow. Do you want to lose with me? Growing helps you win. Do want to lose with me? All the trees in the forest grow tall together, why can’t we? We are moments passing by each other holding on, letting go, opening and closing again. Like you are the air I breathe, but weeks and worlds apart. Living in the future that we used to talk about. Good news first. Good news first to numb the pain,

 

“Ik ben meer dan alles wat ik heb verloren” (Listener)

Ik ben meer dan alles wat ik heb verloren (en ja), ik ben het verst weg van huis (denk ik) maar ik ben dichter bij waar ik hoor te zijn

En nu voor even wat ruigs. Kijk en luister even naar Listener, een driemand formatie uit de VS met een geheel eigen sound en pijnlijke, scherpe teksten. Gisteravond in Dordrecht, eerder o.a. in Leiden en in het verleden op het Flevofestival. Via Bandcamp (deze link) kan je hun nieuwste cd beluisteren.
Van één van de nummers heb ik een eenvoudige vertaling hieronder gezet: Good news first (to numb the pain).
Bijt er even doorheen enne… raakt jou iets in de tekst?

Beste overlevers en toekomst overlevers: Ik denk dat we ons eigen soort van hel maken. Als we al van iemand gaan houden, wie dan ook, waarom dan niet starten met onszelf en zien wat dat ons brengt. Verliezen doet je groeien.
Wil jij verliezen met mij? Groeien helpt je om te winnen. Wil jij verliezen met mij?
Oh de dingen die je gezien hebt, die ik niet heb gezien, maar ik geloof je. Geloof je mij? En ik bedoel het niet slecht, maar moge de beste rampen over je komen. We hebben elkaar aanzienlijk meer wél nodig dan niet. Mijn vrienden mijn familie ik kan jullie niet houden, jullie zijn van jezelf, maar ik vul mijn hart met jullie en weeg het, dus ga ik nooit. Of misschien neem ik jullie met me mee, zodat ik nooit echt alleen ben. Hier op deze levensfasen, deze tijdelijke woningen.
Goed nieuws eerst. Goed nieuws eerst om de pijn te verdoven.

Beste gelovers en toekomst gelovers: Wij kunnen elkaar niet gevangen houden. Als dat het is dat we dienen, dan is dat wat verdienen. Ja God spreekt soms nooit, maar dan –soms- proberen we niet te luisteren. Verliezen doet je groeien.
Wil jij verliezen met mij? Groeien helpt je om te winnen. Wil jij verliezen met mij?
De bomen van het woud groeien samen hoog, waarom wij dan niet? Wij zijn elkaars voorbijgaande momenten: vasthouden, loslaten, openen en weer sluiten. Zoals jij bent de lucht die ik adem, maar weken en werelden verwijderd. Levend in de toekomst, waarover wij vroeger praatten.
Goed nieuws eerst. Goed nieuws eerst om de pijn te verdoven.

Beste doeners en toekomst doeners: We zullen alles krijgen wat kunnen nemen. Dus neem het, gebruik het en door het misbruik maken we onze eigen soort kracht. Verliezen doet je groeien.
Wil jij verliezen met mij? Groeien helpt je om te winnen. Wil jij verliezen met mij?
En ik heb het misschien mis, het is maar een vermoeden. Ik ben meer dan alles wat ik heb verloren (en ja), ik ben het verst weg van huis (denk ik) maar ik ben dichter bij waar ik hoor te zijn. Dichter bij vrede dan ik mogelijk ooit zal zijn. Nou, ik heb het meeste van dit jaar weer overleefd, maar het is lastig vast houden met je vingers gekruist.
Goed nieuws eerst. Goed nieuws eerst om de pijn te verdoven.

Beste overlevers en toekomst overlevers: Jullie zijn verbazingwekkend. Jullie zijn belangrijk. Doelgericht gebrekkig, gelittekend. Ik hou van jullie omdat jullie perfect zijn en bij alles wat van mij resteert. Verliezen doet je groeien.
Wil jij met mij verliezen? Verliezen doet je groeien. Wil jij verliezen met mij?
Goed nieuws eerst. Goed nieuws eerst om de pijn te verdoven. (en op mijn beste dagen, dus kan ik het aan).

C h r i s t h a s n o b o d y t h a n o u r s

DSC01128

Het lezen van een ‘reportage’ in de Trouw van 19 augustus over “ravende christenen” op het Flavorfestival zette bij mij iets in beweging, waaraan ik even woorden aan wil geven.

Vooreerst omdat ik zelf ook deel was van het Flavorfestival dat een verkleinde voortzetting is van het vorig jaar gestopte Flevofestival. Dat festival was in zekere zin  uit zijn jasje gegroeid en kon het niet meer rooien. Of beter: ze kwamen niet meer uit het rooie. Vanuit de medewerkers (die zich vaak al jaren inzetten voor het Flevofestival) kwam het initiatief om een soort doorstart te maken. Financieel behapbaar, kleiner, maar toch zeker met de smaak en sfeer van het Flevofestival. Een totaalfestival voor jongeren, gelovigen, levensgenieters, twijfelaars, lastig-gelovigen, realisten en allerhande combinaties daarvan. Drie dagen bol staand van muziek van allerlei soort, creatieve uitingen, sprekers van peper tot zout, film enzovoorts. Ik was daar deel van – bezoeker, (nog) geen medewerker – en heb ondanks mijn leeftijd (..) daar genoten van de muziek, de ontmoeting en de sfeer. Voor de organisatie zal deze doorstart een hele opgave zijn geweest en moest men met relatief weinig medewerkers een hoop werk verzetten, vindingrijk en met een hoop improvisatie. Er zullen meerdere mitsen en maren zijn, maar het resultaat mocht er dan ook zeker zijn!

En dat brengt me bij een andere reden om in de pen te gaan na het lezen van het Trouw artikel, ik miste daarin de waardering voor het Flavorfestival als geheel. Overigens -ik kan er overheen hebben  gelezen – maar in de krant heb ik daar sowieso niet veel over gezien. Een groepje relschoppers staat breed uitgemeten in de krant, maar het bijeenkomen van duizenden (want uiteindelijk waren er toch zo’n kleine twee-en-een half duizend man) mensen in een positieve sfeer en zonder allerhande gerommel haalt de krant amper tot niet. Dat was natuurlijk al zo met het Flevofestival, maar toch… het doet mijns inziens onrecht aan het positieve appél dat er van een dergelijk festival uitgaat.

Nog één reden waarom ik me voelde aangesproken door het krantenartikel: ik stond zelf ook op de foto naast het artikel. ;>) Althans, dat denk ik zo, ik heb het uur ook doorleefd. De Loudturgy die o.a. (of met name) door Rik Zutphen is samengesteld, herkende ik echter amper in het schrijfsel.  Het geheel van de “samenkomst” verliep van groet tot zegen en was doorspekt met muziek, ritme, Bijbellezing, gesproken woord en zang. Het genoemde “schreeuwen” was zeker niet de rode draad van de Loudturgy. Wel een bijbelse boodschap dat het geloof in God vorm mag vinden in het dagelijks leven, dat het je leven kan doordrenken en je verantwoordelijkheid geeft. Los komen van de schone schijn, de vrijheid voelen jezelf te zijn – geliefd en geroepen, het herkennen van de ander in jezelf en jezelf in de ander, je zwakheid te erkennen en te leven in hoop en omarming. Die elementen proefde ik sterk in de teksten en gebeden. Maar, uiteraard moet je ook wel iets in de muziek vinden om een Loudturgy mee te voelen. Het is natuurlijk “persoonlijk”, daarom: mocht je ooit in de gelegenheid zijn om dit mee te maken, kan ik het zeker aanbevelen. Om ook hier de flavor van te proeven.

Goed beschouwd komt het Trouw artikel niet veel verder dan tot een weinig dimensionale zakelijke weergave van iets dat op afstand is waargenomen en een poging om één en ander in een hokje te plaatsen. Daarbij onrecht doende aan de veelkleurige en veelvormige verscheidenheid van mensen die zich hier – op eigen wijze weliswaar- verbonden aan de liefde van God en de oproep van Jezus tot genade en gerechtigheid. “Christ has nobody (than ours)”….. In een zekere zin was dát de rode draad van het het FlavorFestival. Come together (and go). Om maar beweging, handen en voeten aan je geloof te geven!

Wat mij betreft verdienen de doorstarters van het festival een pluim en vind ik de wetenschap dat voor 2014 het Flavorfestival weer georganiseerd wordt een prettig vooruitzicht.

Zonnevlammen

Had er iemand door, dat de foto naast deze blog een deel van de zon is?

Een foto die onlangs het nieuws bereikte vanwege zijn scherpte en duidelijkheid van de vlammen, explosies en vuurwinden? Het is deze vuurbal die onze bomen en struiken weer laat uitlopen, deze lichtbron die onze dagen maakt en onze humeuren weer opvrolijkt… Zo onwijs onvoorstelbaar onbevattelijk groot  en toch zo eenvoudig te ontlopen of te missen door een relatief klein wolkendek of domweg door je ervan af te draaien zoals de aarde etmalelijk doet. Zo ver weg, zo dichtbij en zo kwetsbaar. Maar zó nodig. Daarmee zo parallel met iemand die van ons houdt…

,

Prélude tot Psalm 36

Met fonkelende ogen aaide hij zijn kip, speelde lachend met de wriemelende gele kuikenknuffeltjes en stapte weer zijn mensenwereld in,  sloot de schuur. Met tinkelende kraaloogjes zag de kip haar kuikentjes, wollige bolletjes toekomst, dartelend in de ren. Het gepiep bleef hangen in de droog houten ruimte, bleef hangen in de dromen van de kip, een flauwe herinnering aan vervlogen tijden? De geur van het hout, het hooi en het gestrooide voer omringde het aquarel van gescharrel, gedroom, geluid. Werd langzaam weggeduwd door knisper geknetter, werd spoorslags ingehaald door de walm van vuur. Grepen vlammen om zich heen, lekten door het dak, door de dunne muren, lieten zich niet buiten sluiten door de houten deur! Vrat wat het voor zich zag, vlammenzee zonder willekeur, de tsunami voorbij.

……………

De tsunami en tijd voorbij liep hij betraand door de restanten schuur en zocht zijn verbrande dromen tussen de smeulende resten in de bittere smaak, in de scherpe rook, onder vurenzee bedolven. . Zag hij de verschroeide vleugels, half uitgespreid verteerde veren. Van de kuikens geen spoor…..met de vlammen doven ook de droom (letters in het zand en de spoelende golven). Zijn handen pakken voorzichtig het geblakerde levenloze kippenlijf op. Met schokkende schouders een schuur, een schrik, maar jij, maar jullie!

Onverwacht gepiep klinkt door zijn gesnik en breekt de gebroken stilte. Onverwacht gepiep  wringt zich van onder de opgetild verstarde vleugels. Kuikentjes waggelen tuimelend naar de hand die hen trillend van verwondering oppakt (beloftes levend onder de schaduw van beschermende vleugels) en met een zacht “dank je wel” wordt het stille lijfje van de kip omvat en meegenomen… maar jij, maar jullie!

Beschrijf de liefde (…. toch maar niet)

Op de blog van Ronald (“zwak geloven“) ontspon een gesprek over “liefde”. Kan je liefde omschrijven? Ook met 1 Kor. 13 in het achterhoofd? Ze zoekt zichzelf niet. Onttrekt ons uit het staren naar onszelf en schuift ons naar het open zijn en gaan naar en met de ander. We kunnen er veel woorden er aan wijden, maar uiteindelijk: de liefde zoekt zichzelf niet, ze laat zich ook niet vangen of definiëren. Net zo min als we de Heilige Geest kunnen definiëren  (we mochten haar misschien eens imiteren).

Ik kreeg de associatie met de zwarte en witte knooppunten in een lijnenspel. Het lijkt alsof het plaatje weet waar wij naar kijken, het lijkt te reageren. We zullen de zwarte stippen nooit te pakken krijgen, maar we zien ze wel.

gezichtsbedrog_3

(PS. Als hier bent op de zoekterm “gezichtsbedrog”, kijk dan ook eens hier (even dubbelklikken) en leuk is dan ook het gedicht erbij … )

Iets anders. Een gevleugelde uitdrukking bij ons thuis, ” goed communiceren is het zo dicht mogelijk langs elkaar heen praten”. Als ik niet naar mijn eigen focuspunt kijk, zie ik de ander, naast  mijn woorden, naast mijn zijn. En de ander is geen gezichtsbedrog,  maar zichzelf. Als onze woordcirkels elkaar raken is er misschien wel begrip en hoe groter ontmoetend raakvlak des te effectiever de communicatie…

Uitdagend in dit bloggesprek is de constatering dat wij, als wij een ander beschouwen, al heel gauw eigenlijk alleen het beeld zien dat wij van hem of haar hebben gemaakt. En dat zal erg misleidend zijn (zie Zieleknijper)  en de ander tekort doen.  Als wij ons van dat gegeven of risico bewust zijn, dan kan de ander wellicht meer tot zijn recht komen…

Als je dan deze constatering toepast op het beeld dat wij hebben van God en God, zoals Hij werkelijk is… dan maakt dat ons misschien stil en wat minder zelfverzekerd. Voor mij hoeven de discussies over twijfel en de zekerheid van het geloof niet zo zeer, hoewel die verrijkend kunnen zijn. De ZELFverzekerdheid van ons geloof, dáár mag aan geschud worden! Minder zelf, meer de ander, en meer de Ander.

(Stop na een tijdje maar met het staren naar de kruispunten… er is vast een écht iemand om naar te kijken!)

Rob

Psalmoïek

Ik ga een poëtische uitdaging met mezelf aan. Veelal merk ik dat vanuit startpunten er binnen in mij gedachten vormen, die soms  gedichten als eindresultaat hebben. Zulke startpunten kunnen een foto zijn, of een ergens gelezen tekst, een boek of een gesprek met iemand. Net als kokend heet water ook pas gaat borrelen als er startpunten, stofjes in het water zijn of komen. Zulke kookpareltjes wil ik zoeken in de Psalmen,  “wijsheidsliteratuur” waarbij de mens spreekt uit zijn relatie met God. Angst, twijfel, overwinning, besef, aanbidding en allerhande aspecten van mens zijn in relatie met elkaar en met de Eeuwige vinden daar plaats. Een evenwicht van bergen en dalen, met boven alles en door heen alles de aanwezigheid van de soevereine God.

Mijn uitdaging gaat Psalmoïek heten en begint domweg bij Psalm 1 en waar die stopt dat weet ik nog niet. Dé grote uitdaging – maar dat zal aardig wat tijd kosten – is het halen van nummer honderdvijftig. In de meegegeven naam wil ik, naast de link naar de Psalmen, aangeven dat er sprake is van een mozaïek. In feite breek ik de psalm, pak de elementen die mij op dat ogenblik inspireren en bouw daarmee een gedicht. In feite heel subjectief dus, waarin ik mezelf ook veel vrijheden gun. Echter, de psalmoïek vraagt om eerst de echte Psalm te lezen. Gods Woord gaat boven alles en daarvan ben ik overtuigd dat alleen die recht het hart kan aanspreken. Een dergelijke aanspraak wil ik in geen geval maken – mijn gedichten zijn dus ook geen interpretaties, herschrijvingen of vertalingen. Ja, misschien toch wel een vertaling, maar dan van de psalmwoorden zoals die in het hier en nu mij persoonlijk appelleren en ik dat poëtisch tracht te verwoorden. En jawel, uiteraard is interpretatie ook een deel. Is niet alles interpretatie? Met een beetje “mazzel” kan een gedicht jou ook aanspreken of bemoedigen ….

Nou ja, laat ik  maar gewoon starten, gelezen worden en misschien wat feedback ontvangen; de tijd nemen en tussendoor ook andere zaken doen én durven!

Martel, Potok, Buber en Gaarder

boek

De afgelopen maanden heb ik meerdere boeken kunnen (af)lezen. “Life of Pi” van Yann Martel, “Ik en Gij” van Martin Buber, “Omzwervingen” van Chaim Potok en enkele dagen geleden legde ik “De wereld van Sofie” van Jostein Gaarder weg. Vooral dus al wat oudere boeken, maar ontzettend verrijkend. Als iemand zich een beetje beeld wil vormen van filosofie door de eeuwen heen en hoe het huidig gedachtegoed in zijn variëteit is opgebouwd, dan kan ik dat laatste boek zeker aanraden! In zijn verhaallijn en zijn eenvoudige uitleg en worden historische filosofen aan elkaar, aan ons en onze denkpatronen verbonden. Heel knap en leerzaam!

De onderwerpen die mijn dagen kleuren zijn, behalve mijn gezin en mijn werk uiteraard, allemaal gelieerd aan het  staan met beide benen in geloof en vertrouwen op God en staan met beide benen op vaste grond midden in het dagelijks bestaan. Het Koninkrijk van God is geen afgezonderd iets, het omvat het hele leven. Wat door mijn gedichten heen spreekt is het verlangen om in dat hele leven mijn gevoel te verwoorden – iets wat mij niet licht afgaat.

Als ik de ontmoeting waar Buber op wijst en de pijnlijke geschiedenis van het Jodendom lees,… dan begrijp ik óók iets van Pi. Kenmerkend voor dát boek is de vraag, hoe wij ons dagelijks leven vertalen in geloofstermen. Ons geloof biedt de zingeving van wat wij meemaken?

Sterker vind ik voor mijzelf de vraag: hoe vertaalt mijn geloof zich in termen van het dagelijks leven? De geschiedenis erkennend en aanvaardend wil ik woorden geven aan mijn alledag met God. En lees ik vrolijk verder in Woord en woorden. Heschel is de volgende….

Een subjectief object (2)

Wij zijn niet het verzinsel van de ander , maar het beeld dat die ander van ons heeft (en wij van hen) grotendeels wel. Slechts ontmoeting (Gij) en het leren kennen (Het) scherpt ons beeld van de ander. Onderkenning van het subjectieve is een noodzaak, een vereiste, voor een wederkerige, rechtvaardige relatie. “..Onvolkomen is ons kennen…”

Met het sterven van een mens verdwijnt niet het idee van zijn bestaan, maar verdwijnt een feitelijk aanwezige levensvonk, in metaforen: adem, bloed, geest, ziel of anderszins. Objectief verlaat “iets” het lichaam. En dat gaat ons denken inderdaad te boven. Onze subjectieve beleving echter van het sterven is menigerlei, kan een oneindig aantal richtingen uit. Zoals de filosoof Bruno zei, vanuit een oneindig aantal posities is de wereld op oneindig aantal wijzen te beschouwen en te interpreteren.

Materie is van samengeklonterde – eventueel bewerkte – moleculaire structuur, alweer het raakvlak van objectivisme met subjectivisme. Ons weten is beperkt, ook in de diepgang van materie (en anti-materie), ook in de diepgang van wetenschap. Er is dus waarheid, maar ons zien en weten is interpretatie daarvan. Interpretatie steeds binnen de kaders van ons begrip, woordenschat en ervaring. De persoonlijke interpretatie binnen de Ik-Gij ontmoeting is oneindig waardevol maar vluchtig.

Liefde, zingeving, hoop, verbondenheid overstijgen het objectieve – hoewel er uiteraard over te spreken of te schrijven is, maar dat zal altijd een dimensie missen: de dimensie van relatie, ontmoeting, waarin slechts het ‘object’ inhoud heeft.Objectieven

Zuiver objectivisme is een mythe, een oplossen van alle persoonlijkheid, relatie en bestaan in de soep van wetten en regels, oorzaak en gevolg. Het is een fragmentering van God, de mens zelf en de wereld. En iedere verkondiger daarvan voelt in zijn subjectiviteit, in zichzelf, de spanning tussen die WAARHEID en de realiteit. Absolute waarheden zijn hard; mensen zijn hard in het verdedigen ervan. Terwijl toch de meeste “waarheden” – gezien de geschiedenis – gewoon aan plaats, tijd en mensen gekoppeld zijn. Het domweg vasthouden van een WAARHEID geeft ons een mes in handen. En wiens rug is daartegen bestand?

Zuiver subjectivisme zet in zijn beperking slechts zichzelf als norm, in het middelpunt. Ervaring, beleving, “eigen waarheid” zijn daarin de kernwoorden. En enkel omdat we dezelfde woorden gebruiken (terwijl we zélf de inhoud bepalen) kunnen we ons kerk, gemeenschap, gemeente of zelfs samenleving noemen. Een schijnvertoning, waarin het enkel een verzameling grassprieten en pollen zijn, maar geen wei. Wat is waarheid? We drijven langs elkaar heen en goed communiceren is zo dicht mogelijk langs elkaar heen praten, want we hebben onze eigen waarheid. Onze waarheid erkennen als interpretatie schept ruimte voor elkaar én voor God om  met Waarheid in ons leven te schijnen.