Kom met waarheid en jezelf

Enige tijd geleden ben ik door Ronald gewezen op “God zoekt de mens” van A.J. Heschel; daar ben ik toen in begonnen. In Engeland kocht ik het mega-boek “The Karamazov Brothers” van Fyodor Dostoyevski. Eenmaal op proef daarin begonnen, liet het mij niet meer los, wat een meesterlijke pracht van karakterschets en verhalenvlechten! Vorige week heb ik het uitgelezen, ben ik best een beetje trots op, ben ik ook blij mee omdat het verrijkte. En nu is Heschel weer ter hand.

Refusal of a confession_Repin

Op de cover van The Karamazov Brothers staat een schilderij van Ilya Repin “Refusal of a confession“. Beiden vormen de basis van onderstaand gedicht. Als het boek niet te vinden is in de woorden, dan hopelijk dit schilderij….

Kom met kruis!

ik heb hem al te dragen

de mantel van de dood

heb ik al donker om

Kom met symbool!

het kale bed van rite

wacht al op mijn lijf

wacht niet op “daarom”

.

Kom in welvaart!

een hemd slechts weet ik eigen

zienderogen naakt de straf

onrecht kost mijn vertoon

Kom met woorden!

mijn stem vindt geen gehoor

kan ik jouw hart ontdekken

in luister verdiende loon?

.

Kom liever met zwijgen

de Almachtige stilt mijn ziel

kent mijn leven pennenstreken

armen in waanzin gebonden

strekken zich ongezien

.

Kom met waarheid en jezelf

diepten van dichtbij

Zijn hart spreekt boeken delen

schenk Zijn Woord genade

schuldige onschuld

de Zoon hangt aan mijn zij

2 gedachtes over “Kom met waarheid en jezelf

  1. Zoals ik al ergens zei, erg knap van je dat je dat dikke boek hebt uitgelezen. Dat is mij nog niet gelukt.

    Ik ben benieuwd wat je zo verrijkt hebt. Je gedicht geeft me hierin nog geen duidelijkheid. Maar misschien kan je me iets meer tegemoet komen.

    Veel plezier dan verder met Heschel. Maak er een beleving van =) Hou me gerust op de hoogte van de dingen die je daarin tegenkomt…

    vriendelijke groet,

    Ronald

  2. @Ronald:

    Je vraagt waarin ik de verrijking heb ervaren in het lezen van Dostoyevski “the Karamazov Brothers”. Terechte vraag, die antwoord verdient. Primair ligt de verrijking uiteraard in het doorworsteld hebben van een historisch meesterwerk, daarnaast een uitbreiding van mijn woordenschat (hoewel Engels en dat dicht ik niet zo veel), maar speciaal in het karakter– en verhalenspel voel ik winst.

    Met mijn gedicht “Kom met waarheid en jezelf” probeer ik uit de figuur van Dimitry Karamazov (roepnaam Mitya) te schrijven. Hoe hij een straf zal ondergaan, terwijl hij “daadwerkelijk” niet schuldig is. Zijn karakter is er één van eer, een zekere hoogmoed, trouw, maar ook onbezonnenheid en ongeremdheid – maar boven alles gerechtigheid. Hoewel hij de waarheid niet volledig door wil of kan laten dringen. Dostoyevski schildert de personen in het boek in hun wortels en verhaal, schetst hun karakters en houdt die vast door het vlechtwerk van gebeurtenissen. Wát er gebeurt zijn enkele liefdesperikels, geldzaken, armoede en rijkdom die elkaar ontmoeten, generatiespanningen, de roep van het kloosterleven, de rode draad: God die in alle dag aanwezig wil zijn en zo moeilijk te destilleren is uit de menselijke wirwar, de geest van de mens die onderhevig is aan allerhande zekerheid, twijfel, haat en liefde. Wanneer is een vader een vader? De karakters in het boek zijn zichzelf, scherpen zich aan elkaar en vinden hun brandpunt in een vader die de gezinsloosheid weerspiegelt: geen enkel lid van deze groep – door bloed en erfelijkheid aan elkaar verbonden – kent de hechting en loyaliteit binnen een gezin. Stuk voor stuk hebben ze los van vader en moeder(s) en los van elkaar hun kindertijd “ondergaan”. Waar er drie zoons knokken met hun identiteit en ongeborgenheid, vindt de vierde (Alyosha) zijn geborgenheid in God, eerlijkheid en onvoorwaardelijke liefde voor de mensen die hij ontmoet. Alyosha ontdekt overigens ook het menselijke – het beperkte – in het kloosterleven. Hij leeft zijn geloof.

    Alle karakters strijden in zichzelf en Dostoyevski beschrijft meesterlijk hoe de gedachten van een persoon dwarrelen in het hoofd en soms bewerkstelligen wat niet echt bij de persoon hoort. Ha! Menselijk dus. Die innerlijke golfstromen die elkaar ontmoeten probeerde ik dus enigszins in het gedicht te leggen. De persoon weet zich onschuldig, wordt gevraagd naar een biecht, een bekentenis, maar kán dat niet. Hij voelt zich oneervol oneerlijk bejegend… maar weet tegelijkertijd dat hij – omdat hij deel is van het geheel en de liefde jegens zijn vader óók niet voelde – mede schuldig is. Misschien net zo schuldig als de kerk(elijk figuur) die hem de biecht wil afnemen…

    Als dan dieper wordt gedoken en de vader een beeld zou zijn van een god die schept en zich daarna terugtrekt, de zonen in verwarring ontheemd aan hun lot overlaat. Of het beeld van een kerk die Ouder is en zijn kinderen laat dwalen. De vader wordt vermoord. Dan zijn wij mensen plotseling allemaal wees en zoeken we ons weg. Met onze eigen strijd en eigen houvast. Allemaal voelen we dan de afstand tot het begin, maar wellicht ook juist de verbondenheid daarin… Maar goed, ik weet niet of Dostoyevski dat ook voor ogen had ;>)

    Voor mij zijn de hoogtepunten: de filosofieën en oproep tot heiligheid in alle dag van Father Zossima, de eerlijkheid, openheid en het vertrouwen van Alyosha (die daardoor juist ook vertrouwd wordt), de spreektaal-schrijverij van de gesprekken tussen en met de kinderen én de rede van een duivel in net pak tot Iwan Karamazov. Een keurige duivel, die overal te vinden zal zijn, author of confusion met succes.

    Groet,
    Rob

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.